Gdy komputer zwalnia, wyświetla niechciane reklamy albo przekierowuje wyszukiwania, warto przeskanować go pod kątem malware. Najbezpieczniej zacząć od wbudowanych Zabezpieczeń Windows, a dopiero później sięgnąć po skaner renomowanego producenta.
Po czym poznać, że komputer może być zainfekowany?
Pojedynczy nietypowy objaw nie musi oznaczać infekcji, ale kilka sygnałów naraz uzasadnia dokładne skanowanie systemu:
- Nagły spadek wydajności i wysokie użycie procesora lub pamięci RAM bez wyraźnej przyczyny.
- Niechciane okna, reklamy albo komunikaty pojawiające się poza używaną aplikacją.
- Zmiana strony startowej przeglądarki lub przekierowania wyników wyszukiwania.
- Niedziałające narzędzia systemowe, na przykład Menedżer zadań albo program antywirusowy.
Jak przygotować system do skanowania?
Przed uruchomieniem skanera zapisz pracę i zamknij programy. Przygotuj system w następującej kolejności:
- Zapisz otwarte pliki i zamknij aplikacje, których nie potrzebujesz.
- Uruchom Windows Update i zainstaluj dostępne aktualizacje.
- Upewnij się, że ważne dokumenty mają kopię zapasową na bezpiecznym nośniku.
- Jeśli podejrzewasz ransomware, odłącz komputer od Wi-Fi i kabla Ethernet.
Jeżeli pliki nagle otrzymały dziwne rozszerzenia albo na ekranie pojawiło się żądanie okupu, natychmiast odłącz komputer od sieci i nie uruchamiaj kolejnych programów. Nie próbuj samodzielnie usuwać podejrzanych plików. W takiej sytuacji skorzystaj z pomocy specjalisty, szczególnie gdy dane zostały zaszyfrowane.
Jak przeskanować Windows za pomocą Windows Security?
Windows Security, znane także jako Zabezpieczenia Windows lub Microsoft Defender, jest pierwszym narzędziem, po które warto sięgnąć. W Windows 10 i Windows 11 wykonaj te czynności:
- Otwórz menu Start i wpisz „Zabezpieczenia Windows”, a następnie uruchom aplikację.
- Wybierz sekcję Ochrona przed wirusami i zagrożeniami.
- Kliknij Opcje skanowania.
- Wybierz Skanowanie szybkie albo Skanowanie pełne.
- Uruchom skanowanie i poczekaj na zakończenie procedury.
Skanowanie szybkie sprawdza najczęściej atakowane obszary systemu i zwykle kończy się wcześniej. Przy podejrzeniu infekcji lepszym wyborem jest skanowanie pełne, ponieważ obejmuje więcej plików i lokalizacji. Może jednak trwać znacznie dłużej, dlatego podczas procedury nie wyłączaj komputera.
Kiedy użyć dodatkowego skanera?
Po skanowaniu Windows Security objawy mogą nadal występować. Wtedy możesz użyć dodatkowego narzędzia, na przykład Malwarebytes. Nie instaluj kilku aktywnych programów antywirusowych jednocześnie, ponieważ mogą się wzajemnie zakłócać. Dodatkowy skaner powinien służyć przede wszystkim do niezależnego sprawdzenia systemu.
Bezpieczna procedura wygląda tak:
- Pobierz instalator wyłącznie z oficjalnej strony producenta. Nie korzystaj z reklam, przypadkowych agregatorów ani wyskakujących komunikatów o rzekomym zakażeniu.
- Zainstaluj program i pozwól mu pobrać aktualne definicje zagrożeń.
- Uruchom skanowanie systemu zgodnie z ustawieniami aplikacji.
- Przejrzyj wyniki, a wykryte elementy przenieś do kwarantanny lub usuń, jeśli program wyraźnie je oznaczył jako zagrożenia.
Kwarantanna izoluje podejrzany plik, aby nie mógł działać, ale nie usuwa go od razu. To bezpieczniejsza opcja, gdy nie masz pewności, czy dany element jest potrzebny systemowi. Nie instaluj narzędzi obiecujących natychmiastowe „naprawienie” komputera, czyszczenie rejestru ani usunięcie setek zagrożeń po jednym kliknięciu. Takie komunikaty mogą należeć do fałszywych antywirusów.
Co zrobić po skanowaniu?
Wykryte zagrożenia przenieś do kwarantanny lub usuń zgodnie z rekomendacją programu, a następnie uruchom komputer ponownie. Jeśli po restarcie problemy nadal występują, wykonaj dodatkowe skanowanie renomowanym narzędziem i rozważ konsultację ze specjalistą.
Ochronę systemu wzmacniają regularne aktualizacje Windows, ostrożność przy załącznikach i pobieraniu programów oraz wykonywanie kopii zapasowych ważnych danych. Skanowanie warto traktować jako element stałej higieny cyfrowej, a nie wyłącznie reakcję na awarię.
